Mevduat Faizi Net Getiri Nasıl Hesaplanır? Gün, Stopaj ve Vade

Vadeli mevduatta tek vadenin yaklaşık net getirisi için dört temel veri gerekir: faizlenen ana para, yıllık brüt faiz oranı, gün sayısı ve uygulanacak stopaj oranı.

Brüt faiz = Faizlenen ana para × yıllık brüt faiz × gün / 365
Stopaj = Brüt faiz × stopaj oranı
Net faiz = Brüt faiz - stopaj
Vade sonu = Ana para + net faiz

Bu sayfa tek vade için basit faiz hesabını anlatır. Yeniden vadelendirme, gelecekteki faiz oranı veya çok dönemli bileşik getiri ayrı bir varsayımdır.

32 günlük örnek

Tamamen örnek bir senaryo kuralım:

Ana para: 250.000 TL
Faizlenen bakiye: 250.000 TL
Yıllık brüt faiz: %46
Vade: 32 gün
Stopaj: %17,5

Brüt faiz:

250.000 × 0,46 × 32 / 365
≈ 10.082,19 TL

Stopaj:

10.082,19 × 0,175
≈ 1.764,38 TL

Yaklaşık net faiz:

10.082,19 - 1.764,38
≈ 8.317,81 TL

Yaklaşık vade sonu:

250.000 + 8.317,81
≈ 258.317,81 TL

Buradaki %46 canlı piyasa oranı veya banka tavsiyesi değildir; formülü göstermek için kullanılan varsayımdır. Gerçek teklifte bankanın yazılı brüt oranı kullanılmalıdır.

Neden yıllık %46, 32 günde %46 kazanç değildir?

İlan edilen mevduat oranı yıllıklaştırılmış brüt orandır. 32 günlük basit brüt dönem oranı yaklaşık olarak:

%46 × 32 / 365
≈ %4,03

Stopaj düşüldükten sonra net dönem getirisi daha da düşük olur. Bu nedenle farklı vadeleri yalnız yıllık yüzdeye bakarak değil, aynı ana para için net TL sonuçla karşılaştırmak daha açıklayıcıdır.

Faizlenen bakiye toplam bakiyeden farklı olabilir

Bazı kampanyalarda yüksek faiz oranı hesabın tamamına uygulanmayabilir. Örneğin:

Hesaba yatırılan: 250.000 TL
Faizlenen tutar: 240.000 TL
Vadesizde kalan: 10.000 TL

Formül 250.000 TL yerine 240.000 TL üzerinden çalıştırılmalıdır. Aksi halde beklenen getiri fazla hesaplanır.

Valör ve gün sayısı sonucu değiştirebilir

Bankanın faizi hangi tarihten başlattığı, vade gün sayısını nasıl saydığı ve 365/366 gün yaklaşımı sonucu küçük de olsa değiştirebilir. Araç ve örnekler yaklaşık sonuç verir; sözleşmedeki valör ve hesap yöntemi esas alınmalıdır.

Vade bozulursa aynı getiri alınır mı?

Her zaman değil. Ürüne göre erken çekimde:

• faiz tamamen kaybolabilir,
• daha düşük oran uygulanabilir,
• yalnız çekilen bölüm etkilenebilir,
• kısmi çekim hiç desteklenmeyebilir.

Bu nedenle net getiri hesabı yalnız vade sonuna kadar tutulduğu varsayımıyla okunmalıdır.

İki teklifi nasıl aynı zeminde karşılaştırırsınız?

Kontrol	Teklif A	Teklif B
Toplam bakiye
Faizlenen bakiye
Vade
Yıllık brüt faiz
Stopaj
Brüt faiz TL
Net faiz TL
Vade sonu toplam
Erken bozma koşulu
Otomatik yenileme kuralı

Banka B'nin brüt oranı daha yüksek olsa bile faizlenen bakiye daha düşükse veya vade/stopaj koşulu farklıysa net TL sonucu beklenenden düşük olabilir.

“Hoş geldin faizi” neden ayrı kontrol edilir?

Kampanya oranı şu koşullara bağlı olabilir:

• yeni müşteri,
• yeni para,
• belirli bakiye aralığı,
• sınırlı gün sayısı,
• günlük hesap veya otomatik yenileme şartı.

İlk vadedeki oran ile ikinci vadedeki standart oran aynı olmayabilir. Bir yıllık senaryoda “bugünkü oran 12 ay değişmeden kalacak” varsayımı açıkça yazılmalıdır; banka bunu taahhüt etmiyorsa gelecek dönem getirisi kesin sonuç gibi gösterilmemelidir.

Mevduat sigortası nasıl okunmalı?

TMSF kapsamı ve limitleri dönemsel olarak değişebilir; kişi, kredi kuruluşu ve hesap türüne göre kurallara tabidir. Büyük bir tutarın güvence kapsamı değerlendirilirken güncel TMSF açıklaması kontrol edilmelidir. “Banka mevduatı” ifadesi tek başına her tutarın ve her ürünün sınırsız güvence altında olduğu anlamına gelmez.

Net faiz ile reel getiri aynı değildir

Net TL faizi pozitif olsa da aynı dönemde fiyatlar daha hızlı artmış olabilir. Dönemler aynı uzunlukta tutulmak şartıyla yaklaşık reel oran:

Reel getiri
≈ (1 + net dönem getirisi) / (1 + dönem enflasyonu) - 1

32 günlük net getiriyi yıllık enflasyon oranıyla doğrudan karşılaştırmak doğru bir zaman eşlemesi değildir.

Vade sonunda kontrol edin

Beklenen ile gerçekleşeni şu dört satırda karşılaştırabilirsiniz:

Beklenen brüt faiz:
Beklenen stopaj:
Gerçek net faiz:
Fark:

Fark varsa önce faizlenen ana para, gün sayısı, uygulanan oran, stopaj ve valör kontrol edilir.

Son kontrol listesi

• Girilen faiz oranı yıllık brüt oran mı?
• Gerçekte faizlenen bakiye kaç TL?
• Vade ve valör tarihi doğru mu?
• Stopaj hesap açılış/yenileme tarihi ve vade grubuyla uyumlu mu?
• Erken bozma koşulu okundu mu?
• Kampanya sonrası oran ayrıca biliniyor mu?
• TMSF kapsamı güncel kaynaktan kontrol edildi mi?
• Sonuç net TL olarak karşılaştırıldı mı?

Sonuç

Mevduat teklifini yalnız “yıllık faiz yüzde kaç?” sorusuyla değerlendirmek eksiktir. Faizlenen gerçek bakiye, vade, stopaj ve ürün koşulları aynı tabloda görülüp net TL sonuç hesaplandığında teklif çok daha anlaşılır hale gelir.