Stopaj

Stopaj nedir?

Stopaj, bir gelir elde edildiği anda kaynağında yapılan vergi kesintisidir. Kullanıcı gelirini almadan önce ilgili kesinti yapılır ve kalan tutar kişiye ödenir. Bu nedenle stopaj çoğu zaman "kaynakta kesinti" olarak da açıklanır.

Finansal ürünlerde stopaj özellikle mevduat faizi gibi getirilerde karşımıza çıkar. Banka brüt faiz getirisini hesaplar, geçerli stopaj oranını düşer ve kullanıcıya net getiriyi öder.

Neden önemlidir?

Stopaj, brüt getiri ile net getiri arasındaki farkı belirleyen unsurlardan biridir. Bir mevduat hesabında ilan edilen faiz oranı yüksek görünebilir; ancak stopaj sonrası kullanıcının eline geçen tutar daha düşük olur.

Bu yüzden mevduat veya benzeri getiriler değerlendirilirken yalnızca brüt orana bakmak yanıltıcı olabilir. Kullanıcı için önemli olan çoğu zaman "vade sonunda hesabıma yaklaşık ne kadar geçer?" sorusudur. Bu sorunun cevabı stopaj dikkate alınmadan doğru verilemez.

Günlük hayatta nerede karşımıza çıkar?

Stopaj yalnızca mevduatta değil, farklı gelir türlerinde de karşımıza çıkabilir. Ancak Finans Merceği sözlüğünde bu terim özellikle bireysel kullanıcıların mevduat ve finansal getiri hesaplarını anlaması için ele alınır.

Vadeli mevduat, bazı yatırım ürünleri ve çeşitli gelir ödemelerinde stopaj uygulaması gündeme gelebilir. Uygulanan oran ürün türüne, vadeye, mevzuata ve döneme göre değişebilir.

Küçük bir örnek

Diyelim ki vadeli mevduatınızdan 5.000 TL brüt faiz getirisi oluştu. Eğer bu getiri üzerinden yüzde 10 stopaj kesiliyorsa, 500 TL kesinti yapılır ve net getiri yaklaşık 4.500 TL olur.

Bu örnek, brüt getiriyle net getiri arasındaki farkın neden önemli olduğunu gösterir. Kullanıcının hesabına geçen tutar net tutardır.

Sık karıştırılan noktalar

Stopaj çoğu zaman faiz oranıyla karıştırılır. Faiz oranı getirinin hesaplanmasında kullanılır; stopaj ise oluşan getiriden yapılan kesintidir. Yani faiz getiriyi oluşturur, stopaj bu getirinin bir kısmını azaltır.

Bir diğer karışıklık, stopaj oranının her zaman aynı kalacağı varsayımıdır. Vergi uygulamaları dönem dönem değişebilir. Bu nedenle hesaplama yapılırken güncel oran kontrol edilmelidir.

İlgili araçlar

• Mevduat Faizi Hesaplama

Kaynak notu

Stopaj oranları ve uygulamaları mevzuata göre değişebilir. Finans Merceği'nde stopaj içerikleri, kullanıcıların brüt ve net getiri ayrımını sade şekilde anlaması için hazırlanır; vergi danışmanlığı yerine geçmez.