Editör Politikası
Finans Merceği'nde içerik üretiminde kaynak şeffaflığı, sayısal doğruluk, güncellik ve yayın sorumluluğunun kimde olduğu açıkça gösterilir.
Finans Merceği bir bireysel yayındır. Yayın sahibi ve içerik sorumlusu Kadir Özbek'tir. İçeriğin aynı kişi tarafından hazırlanıp kontrol edildiği durum, bağımsız editör veya uzman incelemesi varmış gibi sunulmaz.
İçerik üretim süreci
İçerik, okuyucunun gerçek bir finansal sorusuna cevap verme amacıyla planlanır. Güncel veri, oran veya mevzuat içeren konularda mümkün olduğunca birincil ve resmî kaynaklar belirlenir.
Taslak sade bir dille hazırlanır; gerekli yerlerde formül, örnek ve karşılaştırma eklenir. Yazılım ve yapay zekâ destekli araçlar yardımcı olabilir, ancak bunlar yayıncı veya kaynak yerine geçmez.
Finans Merceği bireysel bir yayındır. İçeriği hazırlayan ve editoryal kontrolü yapan kişi Kadir Özbek'tir. Yayın öncesinde kaynak uyumu, sayısal doğruluk, hesaplama mantığı, güncellik ve yönlendirici dil aynı yayıncı tarafından ayrı bir kontrol adımında gözden geçirilir. Bu süreç bağımsız üçüncü taraf uzman incelemesi değildir.
İçerik yayımlandıktan sonra özellikle oran, mevzuat ve resmî veri içeren sayfalar yeniden kontrol edilir. Önemli bir değişiklik veya doğrulanmış hata olduğunda içerik güncellenir.
Kim yazıyor, kim kontrol ediyor?
Sitenin yayın sahibi ve içerik sorumlusu Kadir Özbek'tir. Blog, rehber, sözlük, akademi ve Cebime Etkisi içerikleri bu yayın sorumluluğu altında hazırlanır. İçerik metadatasında yazar ve kontrol eden kişi aynı olduğunda bu, ikinci veya bağımsız bir uzmanın incelemesi anlamına gelmez; aynı kişinin yaptığı öz editoryal kontrolü ifade eder.
Bu kontrol; kaynakların iddiaları destekleyip desteklemediğini, sayısal örneklerin ve formüllerin tutarlılığını, güncel verinin tarihini ve metnin tavsiye/garanti izlenimi verip vermediğini yeniden inceleyen ayrı bir yayın adımıdır.
Finans Merceği içerikleri bağımsız bir mali müşavir, avukat, lisanslı yatırım danışmanı veya başka bir üçüncü taraf uzman tarafından onaylanmış gibi sunulmaz. Böyle bir dış inceleme gerçekten yapılmadıkça bu yönde bir unvan veya güven işareti kullanılmaz.
Yayın kimliği ve sorumluluk bilgileri için Künye; yayıncının rolü ve sınırları için yazar profili sayfaları incelenebilir.
Otomasyon ve yapay zekâ kullanımı
Araştırma notlarını düzenleme, taslak oluşturma, metin üzerinde alternatif anlatım üretme, kontrol listesi hazırlama ve teknik denetim gibi adımlarda yazılım ve yapay zekâ destekli araçlardan yararlanılabilir. Bu araçlar yayıncı, yazar veya bağımsız uzman olarak gösterilmez.
Nihai yayın sorumluluğu Kadir Özbek'tedir. İçerik insan kontrolünden geçmeden yayımlanmaz; yüksek etkili finansal iddialarda yalnızca model çıktısına dayanılmaz ve mevcut resmî kaynaklar ayrıca kontrol edilir.
TÜFE, politika faizi, stopaj veya mevzuat gibi zamanla değişen bilgiler uydurma canlı veriyle doldurulmaz. Güncel veri doğrulanamıyorsa sayfanın bunu güncel gerçekmiş gibi göstermemesi esastır.
İçerik ilkelerimiz
- Konu sade ve anlaşılır bir dille anlatılır; sadeleştirme doğruluğun önüne geçmez.
- Finansal kavramlar mümkün olduğunda somut örnek, formül veya kontrol adımıyla açıklanır.
- Hesaplama içeren sayfalarda kullanılan varsayımlar ve kapsam sınırları görünür tutulur.
- Güncel oran veya mevzuat, tarih ve kaynak bağlamından koparılarak kalıcı gerçek gibi sunulmaz.
- İçerikler yatırım, hukuk, vergi veya kredi tavsiyesi gibi sunulmaz.
- Okuyucu belirli bir ürün, kurum veya yatırım aracına yönlendirilmez.
- Kaynak kullanılan sayfalarda kaynakların iddiayla gerçekten ilişkili olması aranır.
- Hata veya eskime tespit edildiğinde düzeltme politikası uygulanır.
Konu seçimi
Bir sayfanın yalnız arama hacmi olduğu için yayımlanması yeterli görülmez. Yeni içerik, mevcut sayfalara yakın tekrar üretmek yerine açık bir kullanıcı görevi veya özgün açıklama değeri taşımalıdır. Konu seçerken şu sorular kullanılır:
- Okuyucu bu bilgiyi hangi gerçek sorunu çözmek için arıyor?
- Sayfa mevcut içerikten farklı ve anlamlı bir değer ekliyor mu?
- Bu konu yanlış anlatılırsa kullanıcının finansal kararını olumsuz etkiler mi?
- Gerekli iddialar doğrulanabilir kaynaklarla desteklenebiliyor mu?
- Araç, örnek, tablo veya karar çerçevesi konuyu daha kullanışlı hâle getiriyor mu?
Kaynak kontrolü
Finansal iddialarda mümkün olduğunca birincil ve resmî kaynaklar tercih edilir. Türkiye'deki ekonomi, bankacılık ve mevzuat konularında TÜİK, TCMB, BDDK, SPK, GİB, Mevzuat Bilgi Sistemi, KAP ve ilgili resmî kurumların doğrudan belge veya veri sayfaları önceliklidir.
Bir kurumun yalnız ana sayfasını kaynak göstermek, sayfadaki özel bir rakam veya hukuki iddiayı tek başına doğrulamış sayılmaz. Mümkün olduğunda bülten, karar, kanun, oran tablosu veya veri serisi düzeyinde bağlantı kullanılır.
Hesaplama araçları kontrolü
Hesaplama araçlarında formül ile ekranda anlatılan yöntem aynı olmalıdır. Sonucun kapsamadığı vergi, sigorta, ücret, banka uygulaması veya hukuki değerlendirme varsa bu sınır ayrıca belirtilir.
Varsayılan oran veya tutar bir örnekse kullanıcıya canlı piyasa verisiymiş gibi sunulmaz. Resmî güncel veri kullanılan araçlarda veri dönemi ve kaynak görünür tutulur.
Yayın sonrası güncelleme ve düzeltme
Özellikle oran, vergi, mevzuat ve resmî veri içeren sayfalar belirlenen güncellik kontrollerine göre yeniden gözden geçirilir. Güncelleme tarihi, yalnız içeriğin gerçek anlamda değiştiği veya yeniden doğrulandığı durumlarda kullanılır; sayfayı yapay biçimde taze göstermek amacıyla değiştirilmez.
Hata bildirimi ve önemli düzeltmeler Düzeltme Politikası kapsamında ele alınır.
Yatırım ve kişisel danışmanlık sınırı
Finans Merceği belirli bir hisse, fon, kripto varlık, banka ürünü veya başka bir yatırım aracının alınmasını ya da satılmasını önermez. Portföy dağılımı, getiri taahhüdü veya kişiye özel kredi, vergi ya da hukuk kararı verilmez.
Sayfalardaki örnekler yöntem ve senaryo açıklamak içindir. Kişisel durumun hukuki, vergisel veya finansal sonucu için gerektiğinde yetkili bir profesyonelden destek alınmalıdır.
Şeffaflık bağlantıları
Künye, Kaynaklar ve Metodoloji, Düzeltme Politikası ve Reklam Politikası bu editoryal çerçevenin tamamlayıcı parçalarıdır.