Mevduat

Mevduat nedir?

Mevduat, en basit haliyle bankaya yatırılan paradır. Vadesiz mevduatta para günlük kullanım için hesapta tutulur. Vadeli mevduatta ise para belirli bir süre bankada kalır ve banka bu süre için faiz getirisi ödeyebilir.

Vadeli mevduat, Türkiye'de birikimini belirli vadelerde değerlendirmek isteyen kullanıcıların en sık karşılaştığı finansal ürünlerden biridir. Anlaşılması kolay görünür; ancak brüt faiz, net getiri, stopaj ve vade gibi detaylar bilinmeden doğru yorumlanması zordur.

Vadeli mevduat nasıl çalışır?

Vadeli mevduatta kullanıcı, parasını belirli bir süre bankada tutmayı kabul eder. Bu süre 32 gün, 46 gün, 92 gün veya daha farklı vadeler olabilir. Banka, belirlenen faiz oranı üzerinden vade sonunda faiz getirisi hesaplar.

Ancak ilan edilen faiz oranı çoğu zaman yıllık ve brüt orandır. Bu nedenle kısa vadeli bir mevduatta elde edilecek getiri, yıllık oranın tamamı değildir. Ayrıca brüt getiriden stopaj kesintisi yapılabilir.

Neden önemlidir?

Mevduat, birikimlerini daha öngörülebilir bir şekilde değerlendirmek isteyen kullanıcılar için temel araçlardan biridir. Ancak mevduat getirisi değerlendirilirken yalnızca faiz oranına bakmak yeterli değildir.

Net getiri, vade, stopaj oranı ve enflasyon birlikte düşünülmelidir. Çünkü mevduat sonunda paranız nominal olarak artabilir; fakat aynı dönemde enflasyon daha yüksekse gerçek alım gücünüz beklediğiniz kadar artmayabilir.

Küçük bir örnek

Diyelim ki 100.000 TL birikiminizi 32 gün vadeli mevduata yatırıyorsunuz. Bankanın verdiği yıllık faiz oranı üzerinden 32 güne denk gelen brüt getiri hesaplanır. Daha sonra varsa stopaj kesintisi düşülür ve net getiri bulunur.

Bu yüzden iki banka aynı faiz oranını veriyor gibi görünse bile vade, stopaj, kampanya koşulları ve valör tarihi sonucu değiştirebilir.

Sık karıştırılan noktalar

Mevduatta en sık karıştırılan konu brüt oran ile net getiridir. Brüt oran, kesinti öncesi hesaplamayı ifade eder. Kullanıcının hesabına geçecek tutar ise stopaj sonrası net getiridir.

Bir diğer hata, yıllık faiz oranını kısa vadede aynı oranda getiri sanmaktır. Yıllık oran, 32 gün veya 45 gün gibi kısa vadeler için ilgili güne bölünerek hesaplanır.

İlgili araçlar

• Mevduat Faizi Hesaplama
• Enflasyon Hesaplama
• Bileşik Getiri Hesaplama

İlgili rehberler

• Mevduat Faizi Nasıl Yorumlanır?

Kaynak notu

Mevduat ürünleri bankacılık düzenlemeleri, piyasa faizleri ve vergi uygulamalarından etkilenebilir. Finans Merceği'nde mevduat içerikleri, kullanıcının getiri ve kesinti ayrımını daha net anlamasına yardımcı olmak için hazırlanır.