Mevduat Faizi Nasıl Yorumlanır?

Bir bankanın “%45 mevduat faizi” demesi, hesabınıza 32 gün sonra %45 fazla para geçeceği anlamına gelmez. Teklif genellikle yıllık brüt oranı anlatır. Gerçek sonucu bulmak için aynı anda en az beş değişken gerekir: ana para, gerçek vade günü, brüt yıllık oran, hesabınıza uygulanan stopaj ve vade sonundaki net tutar.

Bu rehberin amacı “hangi bankayı seçmelisiniz?” demek değil; iki teklifi aynı matematikle karşılaştırabilmenizi sağlamaktır.

1. Önce yıllık oranı vade getirisine çevirin

Basit faiz kullanan sade bir karşılaştırmada:

Brüt faiz = Ana para × (Yıllık faiz / 100) × (Vade günü / 365)

Örneğin 200.000 TL, yıllık %45 brüt oran ve 32 gün için:

200.000 × 0,45 × 32 / 365 ≈ 7.890 TL brüt faiz

Yani %45 yıllık oran, 32 günlük vadede yaklaşık %3,95 brüt dönem getirisine karşılık gelir. Bankanın kullandığı gün hesabı, valör ve ürün koşulları nihai sonucu değiştirebilir; kendi teklifinizin sözleşme/ürün detayını kontrol edin.

2. Stopajı vade ve hesap tarihinden ayırmayın

Mevduat faizinden yapılan stopaj vergi/tevkifat konusudur. Oranlar dönemsel kararlarla değişebilir; “stopaj her zaman %10” gibi ezber bir oran kullanmak doğru değildir.

GİB'in 2026 rehberinde, 9 Temmuz 2025 ve sonrasında açılan veya yenilenen genel TL mevduat hesapları için vade bazında şu oranlar yer alır:

TL mevduat vadesi	Genel stopaj oranı
6 aya kadar (6 ay dahil)	%17,5
1 yıla kadar (1 yıl dahil)	%15
1 yıldan uzun	%10

Bu tablo her ürün ve tarih için evrensel sözleşme sonucu değildir. Hesabın açılış/yenileme tarihi, ürün niteliği ve özel düzenlemeler farklı sonuç doğurabilir. Bankanızın uyguladığı oranı işlem öncesi doğrulayın.

32 günlük örnekte genel kısa-vade oranı %17,5 kabul edilirse:

Brüt faiz ≈ 7.890 TL
Stopaj ≈ 7.890 × 0,175 = 1.381 TL
Net faiz ≈ 6.509 TL
Vade sonu toplam ≈ 206.509 TL

Mevduat Faizi Hesaplama aracı vade gününe göre güncel genel stopaj varsayımını getirir; bankanız farklı oran uyguluyorsa alanı elle değiştirebilirsiniz.

3. İki banka teklifini oranla değil net TL ile karşılaştırın

Aynı ana para için iki teklif düşünelim:

Teklif	Yıllık brüt	Vade	Karşılaştırmada bakılacak
A	%45	32 gün	Net vade sonu TL
B	%46	35 gün	Net vade sonu TL

B teklifinin oranı daha yüksek görünür; fakat vade günü de farklıdır. Paraya 32. günde ihtiyacınız varsa B teklifi operasyonel olarak aynı ürün değildir. Bu nedenle karşılaştırmayı şu sırayla yapın:

Aynı ana para
→ gerçek vade günü
→ brüt faiz
→ stopaj
→ net faiz
→ vade sonu toplam
→ paraya erişim koşulu

Sadece oranı sıralamak, farklı vadeleri aynı şeymiş gibi gösterir.

4. “Net getiri enflasyonun üzerinde mi?” sorusunu aynı dönemle sorun

Yıllık %45 mevduat oranını tek bir aylık TÜFE rakamıyla doğrudan karşılaştırmak dönemleri karıştırır. Doğru karşılaştırma, mevduatın başlangıç ve bitiş tarihindeki net değişimi aynı dönemin fiyat seviyesi değişimiyle eşleştirmektir.

Örneğin 32 günlük vadede net nominal getiri %3,25 çıktıysa, “yıllık TÜFE %31,51, o halde kazandım/kaybettim” diye doğrudan sonuç çıkarmak yerine aynı dönemin endeks değişimini ölçmek gerekir.

Bu yüzden iki aracı ayrı iş için kullanın:

• Mevduat Faizi Hesaplama: vade sonu yaklaşık net TL getirisini bulur.
• Enflasyon Hesaplama: iki TÜFE dönemi arasındaki fiyat seviyesi değişimini gösterir.

5. Valör ve “hoş geldin” oranı neden sonucu değiştirebilir?

İlan edilen yüksek oran bazen belirli yeni müşteri koşullarına, tutar bandına veya sınırlı süreye bağlı olabilir. Teklif ekranında şu soruları kontrol edin:

Oran hangi tutar aralığında geçerli?
Yeni müşteri şartı var mı?
Faiz hangi gün işlemeye başlıyor?
Vade sonunda otomatik yenileme hangi oranla yapılacak?
Ek hesap/ürün şartı var mı?

Birinci vadedeki kampanya oranını sanki sürekli devam edecekmiş gibi uzun dönem getirisine taşımak yanıltıcı olabilir.

6. Erken bozma koşulunu “detay” olarak görmeyin

Vadeli mevduatta getiri, paranın belirlenen süre hesapta kalacağı varsayımına dayanır. Vadeden önce çekim yapıldığında bankanın ürün koşullarına göre faiz kaybı veya farklı uygulama olabilir.

Bu nedenle mevduata bağlanacak para ile yakın dönem zorunlu harcamayı ayırmak gerekir. Örneğin üç hafta sonra ödenecek vergi, kira veya sağlık giderini 92 günlük vadeye bağlamak, kağıt üzerindeki oran iyi olsa bile nakit akışı açısından kötü bir eşleşme olabilir.

7. Vade merdiveni ne zaman işe yarar?

Bütün birikimi tek bitiş tarihine bağlamak yerine farklı vade tarihlerine bölmek, düzenli nakit ihtiyacı olan bazı kullanıcılar için likiditeyi yönetmeyi kolaylaştırabilir. Örneğin 300.000 TL'yi tek 92 günlük vadeye bağlamak yerine üç parçanın farklı tarihlerde çözülmesi planlanabilir.

Bu yaklaşımın otomatik olarak daha yüksek getiri verdiği söylenemez. Ama “paranın tamamına aynı gün erişebilme/edememe” riskini görünür hale getirir. Karar verirken her parçanın gerçek banka teklifini ayrı hesaplamak gerekir.

8. Borcunuz varsa mevduat getirisini borç maliyetinden ayrı düşünmeyin

Bir yanda net mevduat getirisi, diğer yanda kredi kartı/KMH/tüketici kredisi borcu varsa iki oranı brüt başlıklarla kıyaslamayın. Borcun efektif toplam maliyeti ile mevduatın stopaj sonrası net getirisi aynı dönem üzerinden karşılaştırılmalıdır.

Bu karşılaştırma kişisel borç kapatma tavsiyesi değildir; yalnızca “bir tarafta faiz kazanıyorum” cümlesinin diğer taraftaki daha yüksek maliyeti gizlememesini sağlar.

Hızlı teklif kontrol tablosu

Bir mevduat teklifini kaydetmek için şu tablo yeterlidir:

Alan	Teklifiniz
Ana para
Yıllık brüt faiz
Vade günü
Hesap açılış/yenileme tarihi
Uygulanan stopaj
Tahmini brüt faiz
Tahmini net faiz
Vade sonu toplam
Erken bozma koşulu
Kampanya bitiş koşulu

Bu tabloyu iki banka için yan yana doldurmak, yalnız “en yüksek yüzde” sıralamasından daha kullanışlı bir karar desteği sağlar.

Sık yapılan hatalar

• Yıllık oranı 32 günlük getiri sanmak.
• Eski bir stopaj oranını güncelmiş gibi kullanmak.
• Aynı olmayan vadeleri yalnız faiz oranına göre kıyaslamak.
• Brüt getiriyi hesaba geçecek net tutar sanmak.
• Yıllık mevduat oranını tek aylık TÜFE ile doğrudan karşılaştırmak.
• Kampanya oranının sonraki vadelerde de süreceğini varsaymak.
• Vadeden önce para ihtiyacını hesaba katmamak.

Kaynak ve güncellik notu

Stopaj tablosu GİB'in 2026 Geçici 67 rehberindeki 9 Temmuz 2025 ve sonrası genel TL mevduat oranlarına göre 14 Eylül 2026'da yeniden kontrol edilmiştir. Vergi düzenlemeleri değişebileceği için banka işlemi öncesinde kendi hesabınıza uygulanan güncel oranı doğrulayın. TÜFE karşılaştırmalarında TÜİK, faiz/veri bağlamında TCMB kaynakları esas alınır.

Son not

Mevduat teklifinin değeri tek bir yüzde değildir. Net TL getirisi + vade + erişim koşulu + aynı dönemin fiyat değişimi birlikte görüldüğünde teklif gerçek bir bütçe kararına dönüşür.