Annüite

Annüite nedir?

Annüite, belirli aralıklarla yapılan eşit tutarlı ödemeleri ifade eden finansal bir kavramdır. Türkiye'de kullanıcıların en sık karşılaştığı örneklerden biri sabit taksitli kredilerdir. Aylık taksit aynı kalabilir; ancak her taksidin içindeki faiz ve ana para payı dönemler ilerledikçe değişebilir.

Bu nedenle "taksitim sabit" ile "her ay aynı miktarda ana para ödüyorum" aynı şey değildir.

Eşit taksit nasıl hesaplanır?

Sabit dönem faizi ve eşit taksit varsayımında temel annüite formülü şöyledir:

Taksit = Ana para × [i × (1 + i)^n] / [(1 + i)^n - 1]

i = dönemlik faiz oranı
n = toplam taksit sayısı

Bu formül yalnız temel taksit matematiğini gösterir. Bankanın tahsis ücreti, sigorta, vergi veya ürüne özgü başka maliyetleri varsa bunlar ayrıca değerlendirilmelidir.

Sayısal örnek

100.000 TL ana para, aylık %3 dönem faizi ve 12 eşit taksit varsayalım:

Ana para = 100.000 TL
Aylık oran = %3
Vade = 12 ay

Yaklaşık aylık taksit = 10.046,21 TL
12 taksit toplamı ≈ 120.554,50 TL
Ana para üzerindeki yaklaşık faiz farkı ≈ 20.554,50 TL

Bu örnek ek ücret ve vergileri içermeyen matematiksel bir senaryodur; gerçek kredi teklifi yerine geçmez.

İlk ve son taksit neden farklı içeriktedir?

İlk taksit öncesinde kalan ana para daha yüksektir. Faiz kalan borç üzerinden hesaplandığı için ilk dönemlerde taksidin faiz payı daha yüksek olabilir. Her ödeme ana parayı azalttıkça sonraki dönemlerin faiz tutarı da düşebilir.

Basitleştirilmiş mantık:

Dönem faizi = Dönem başındaki kalan ana para × dönemlik faiz oranı
Ana para ödemesi = Sabit taksit - dönem faizi
Yeni kalan borç = Eski kalan borç - ana para ödemesi

Bu döngü tekrarlandıkça sabit taksidin içindeki ana para payı genellikle artar.

Neden yalnız aylık taksite bakmak yeterli değildir?

Aynı tutarda kredi için vade uzatıldığında aylık taksit düşebilir. Fakat daha uzun süre faiz ödendiği için toplam geri ödeme yükselebilir. Bu nedenle iki kredi teklifini karşılaştırırken yalnız "aylık kaç TL?" sorusuyla yetinmemek gerekir.

En az şu dört kalemi aynı tabloda görün:

Kontrol	Teklif A	Teklif B
Ana para
Aylık taksit
Taksit sayısı
Toplam geri ödeme ve ek maliyetler

Günlük hayatta nerede karşımıza çıkar?

Annüite mantığı özellikle:

• ihtiyaç kredilerinde,
• konut kredilerinde,
• taşıt kredilerinde,
• sabit taksitli bazı borç ödeme planlarında

karşımıza çıkabilir.

Her ürün aynı ücret, vergi veya erken kapama koşuluna sahip değildir. Ödeme planındaki toplam maliyet ve sözleşme koşulları ayrıca okunmalıdır.

Sık karıştırılan noktalar

Sabit taksit, sabit faiz tutarı demek değildir. Faiz ve ana para bileşimi dönemden döneme değişebilir.

Daha düşük aylık taksit otomatik olarak daha ucuz kredi demek değildir. Vade uzadığında toplam geri ödeme artabilir.

Nominal faiz tek başına toplam maliyet değildir. Ürüne göre ek masraf ve yükümlülükler bulunabilir.

Kredi hesaplayıcısı teklif değildir. Matematiksel sonuç, bankanın nihai sözleşme ve maliyet dökümüyle kontrol edilmelidir.

Kendi ödeme planınızı nasıl kontrol edebilirsiniz?

1. Ana para, dönemlik faiz ve vade bilgisini yazın.
2. Aylık taksiti ve toplam taksit tutarını ayrı görün.
3. İlk taksitteki faiz/ana para dağılımını kontrol edin.
4. Son taksite doğru kalan borcun sıfıra yaklaşıp yaklaşmadığını doğrulayın.
5. Ek ücret ve sigorta gibi kalemleri toplam maliyete ayrıca ekleyin.

Bu kontrol, ödeme planındaki rakamların nasıl oluştuğunu anlamaya yarar; belirli bir krediyi kullanma önerisi değildir.

İlgili araçlar

• Kredi Hesaplama

Kaynak notu

Kredi sözleşmesi ve maliyet bilgisinde bankanın sunduğu ödeme planı ile ilgili düzenleyici kurumların güncel açıklamaları esas alınmalıdır. Finans Merceği bu sayfada annüite matematiğini eğitim amacıyla açıklar; oran veya ürün tavsiyesi vermez.